تاريخ : سه شنبه ششم دی 1390 | 9:35 | نویسنده : ابوالفضل تراکمی
به نام خدا

مقدمه:

اغلب ما در مدارسی تحصیل کرده ایم که محیطی یک طرفه در آن حاکم بوده است. معلم همانند یک ضبط صوت مطالبی را بیان می کرد و فراگیرنده بدون چون و چرا آن را می پذیرفت و به حافظه می سپرد.محیطی فاقد انعطاف و مایوس کننده می تواند تعریف درستی از چنین رویکردی باشد.در چنین فضایی معلم به منزله عامل اصلی در یادگیری دانش آموز ظاهر می شود و محتوا، جهت و شیوه آموزش را کنترل می کند، معلم دارای تمام اطلاعات است و آن را به طریق شفاهی ارائه می دهد.در این فرآیند دانش آموز به صورت یک همراه مطیع و منفعل است، گوش فرا می دهد و با نوشتن مطالب در اطلاعات معلم شریک می گردد. در چنین رویکردی محتوای دانش مهمتر است و بر مهارتها و نگرشها تاکید نمی شود. از طرفی معلم نمی داند دانش آموزان چه چیزی فراگرفته اند و برای دانش آموزان ، در زمان توجه به گفته های معلم ، فرصت کمتری پیش می آید که به فهم عمیق مطالب بپردازد، پس چگونه یک معلم می تواند به مسائل و مشکلات یادگیرنده پاسخهای مناسب و هدفمند بدهد؟ و چگونه می تواند کاملترین روش را برای ارائه یک موضوع علمی انتخاب کند؟

دیوید آزوبل، نظریه پرداز یادگیری می گوید: تنهایادگیری واقعی، یادگیری معنادار است. ماتنهاچیزی را یادگرفته ایم که آن را به طور کامل درک کرده باشیم.ازطرفی زمانی یادگیری و دانش ارزشمند و دارای فایده خواهد بود که در زندگی فرد قابل اجرا و عملی باشد، در غیر این صورت کوچکترین ارزشی نخواهد داشت.دانش آموزان مفاهیم علوم را یاد می گیرند، اما ارتباط کمی با جهان پیرامون خود برقرار می کنند و آن مطلب علنی در حد یک تعریف ساده در ذهن او نقش می بندد و وی توانایی ندارد آن مطلب را بسط و گسترش داده و در زندگی خویش بکار برد.باید این واقعیت را پذیرفت که هدف اصلی در نظام آموزشی ایران کسب نمره 20 است و دانش آموزان یک سری مسائل کلیشه ای را به ذهن می سپارند و توانایی تعمیم آن را در زندگی خویش ندارند.در تدریس علوم و سایر دروس باید به این نکته توجه شود که مطالب برای یادگیرنده عینی و ملموس باشد و حالت مجرد و انتزاعی نداشته باشد . از طرفی باید از ارائه مطالب گنگ و نامفهوم و ناآشنا دوری کرد.برای رسیدن به چینین جایگاهی تنها راهکار منطقی این است که به راههایی متوسل شویم که دانش آموزان آن را در زندگی خویش دائما می بینند و برای آنها آشناست.چنین راهکاری به یادگیری بهتر منجر شده و آن مطلب برای دانش آموز نامانوس نخواهد بود و نیز یادگیری برای او لذت بخش خواهد بود.پس راهبرد درست ، درگیر کردن یادگیرنده به طور فعال و به گونه ای است که دانش را با توجه به جهان اطراف بکارگیرد.فرضا وقتی تعریف تغییرات شیمیایی و فیزیکی را به او ارائه می دهیم دانش آموز را وادار می کنیم که به این نکته توجه داشته باشد که بسیاری از اتفاقات روزانه مثل پخت نان، سوختن چوب و ... همگی تغییرات شیمیایی هستند.

رویکرد دیگر ، درگیر کردن دانش آموزان در یادگیری مسله – محور است. در این نوع یادگیری آنان دانش مورد نظر را از طریق مواجه با مسائل و سوالات واسطه و میانی یا  پروژه های علمی کسب می کند. فرضا آنان می توانند با استفاده از ماشینهای ساده، ابزار مفیدی بسازند یا با شرکت در پروژه های علمی مختلف از دانش کلیشه ای فاصله بگیرند.به هر حال تمام این رویکردها باید به آنجا ختم گردد که در دانش آموزان ایجاد علاقه و انگیزه کندو دانش آموزان تفکر علمی پیدا کنند و از پذیرش بدون استدلال مسائل و پدیده ها دوری کنند و دانش را در زندگی روزمره خویش بکار گیرند.


طراحی آموزشی:

هدف کلی:

آشنا شدن با مفهوم تغییرات شیمیایی و فیزیکی.

اهداف جزیی:

1- حیطه شناختی(دانستنیها)

-آشنایی با برخی تغییرات در مواد ، با حفظ خاصیت مواد از نظر رنگ، بو، مزه و ...

-آشنایی با برخی تغییرات در مواد، بدون حفظ خاصیت مواد از نظر رنگ، بو، مزه و ...

-آشنایی با مفهوم و واژه ی تغییر فیزیکی

-آشنایی با مفهوم و واژه تغییر شیمیایی

-آشنایی با مثالهایی در مورد تغییرات فیزیکی

     - آشنایی با مثالهایی در مورد تغییرات شیمیایی

2-                       حیطه عاطفی( نگرشی)

-علاقمند بودن به بحث مورد نظر در کلاس

-کارکردن تمیز و منظم

-فعال بودن در گروه

-احترام به نظرات و عقاید همکلاسیها

-همکاری با سایر اعضای گروه برای یافتن پاسخ پرسشها

3-                      حیطه روانی – حرکتی( مهارتی)

-        انجام فعالیتهای فردی، گروهی و کلاسی

-        حل تمرینات ارائه شده به صورت مستقل بدون کمک و راهنمایی آموزگار

-        عمل کردن هماهنگ و منظم در مراحل انجام کارها

 

اهداف رفتاری:

دانش آموز پایه پنجم ابتدایی بعد از مطالعه مبحث«تغییرات شیمیایی و فیزیکی» باید بتواند:

1- تغییر شیمیایی را تعریف کند.[شناختی-دانش]

2-                       تغییر فیزیکی را تعریف کند.[شناختی-دانش]

3-                      ویژگیهای تغییرات شیمیایی را توضیح دهید.[ شناختی-درک و فهم]

4-                       ویژگیهای تغییرات فیزیکی را توضیح دهید.[ شناختی-درک و فهم]

5-                      برای تغییرات شیمیایی مثال بزند. [ شناختی-درک و فهم]

6-                       برای تغییرات فیزیکی مثال بزند. [ شناختی-درک و فهم]

7-                      با کاربرد آموخته ها نوع تغییرات را مشخص کند.[ شناختی-کاربردی]

8-                      با مشاهده و جمع آوری اطلاعات، تغییرات مواد را در محیط اطراف طبقه بندی کند[ شناختی- ترکیب]

9-                       با انجام آزمایشها، تغییرات مواد را به دو گروه فیزیکی یا شیمیایی طبقه بندی کند[ شناختی-ترکیب]

10-                    با علاقه به خواسته های معلم و سخنان او گوش می دهد[عاطفی –واکنش]

11-                     به افراد گروه خود کمک می کند. [عاطفی –واکنش]

12-                   با افراد گروه خود بحث می کند. [عاطفی –واکنش]

13-                  به نظرات افراد گروه خود و سایر همکلاسی ها احترام می گذارد. [عاطفی –واکنش]

14-                  در انجام فعالیتهای مورد نظر معلم در کلاس شرکت می کند.[ عاطفی- ارزش گذاری]

15-                  افراد گروه خود را تحسین می کند.[ عاطفی- ارزش گذاری]

16-                   نظرات متنوع و مختلف را به افراد گروه پیشنهاد می کند. [ عاطفی- ارزش گذاری]

17-                  به مباحث درس علوم علاقه نشان می دهد. [ عاطفی- ارزش گذاری]

18-                  مطالب آموخته شده را به سایر مثالهای محیط زندگی خویش تعمیم می دهد. [ عاطفی- سازماندهی]

19-                   فعالیتهای خواسته شده را با راهنمایی معلم انجام می دهد [ روانی حرکتی- تقلید]

20-                  به طور مستقل، جدول داده شده و آزمایشات مربوطه را کامل می کند.[روانی حرکتی – اجرای مستقل]

21-                   جداول، آزمایشات و سایر فعالیتها را با دقت و تمرکز انجام می دهد.[روانی حرکتی-دقت]

22-                 در فعالیتهای گروهی و کلاسی به طور هماهنگ عمل می کند.[روانی حرکتی-هماهنگی در حرکات]

23-                فعالیتها را با مهارت و تبحر انجام می دهد[روانی حرکتی-عادی شدن]

 

فعالیتهای قبل از شروع تدریس

وسائل و مواد کمک آموزشی:

کتاب درسی-گج و تخته پاک کن- تخته کلاس-کاغذ A4 – قطعه های چوب -کبریت-نان تازه-قند-نان کپک زده- جدول تهیه شده توسط معلم که در جریان تدریس به کارگرفته خواهد شد.-وسائل تشویق فردی و گروهی-کارت گروه بندی-جک لیست ارزشیابی

1- روش های یاد گیری و یاد دهی :

آمیخته یا تلفیقی[ همیاری (کار آیی تیم)-تفکر استقرایی- اجرای نمایش- پرسش و پاسخ- حل مسله ]

-نحوه تعامل: ارتباط چند سویه، فعال و مشارکتی بین دانش آموز و معلم

2-           مدل و چینش کلاس:نیمکت های دانش آموزان به صورت U می باشد تا تعامل متقابل به بهترین شکل صورت گیرد.(4 گروه 5 نفره)

 

نحوه گروه بندی:

4 نوع کارت رنگی که حالت بروشور مانند دارند و بر روی آنها خلاصه ای از زندگی 4 دانشمند ایرانی یعنی رازی،ابوعلی سینا،خوارزمی و ابوریحان بیرونی نوشته شده است تهیه می گردد. تعداد هر نوع بروشور یا کارت 5 عدد است یعنی به تعداد نفرات هر گروه که هر دانش آموز به صورت تصادفی یکی از آنها را برداشته و با نام گروه خود آشنا می شود و در محل گروه خود که از قبل مشخص شده است، قرار می گیرد.
شروع کلاس

پس از ورود معلم یکی از سوره های قران ( سوره حمد) خوانده می شود-سلام و احوالپرسی- حضور و غیاب-دقت در وضع روحی و جسمی فراگیران-بررسی پوشه کار دانش آموزان

ارزشیابی تشخیصی-(سنجش رفتار ورودی):

این جمله را روی تخته کلاس می نویسیم:[هوا امروز تغییر کرده است] و سپس از دانش آموزان این سوالات را می پرسیم:

-        این جمله یعنی چه؟

-        تغییر یعنی چه؟

-        آیا می توانید با کلمه«تغییر» یک جمله بسازید؟

-        سپس به تصویری که بر روی طابلو علوم کلاس نصب شده است اشاره کرده و می پرسیم:

-        کدام یک از این دو تخم مرغ شبیه تخم مرغ اولی است؟

پس از شنیدن پاسخها توجه دانش آموزان را به این جمله که «هر دو تغییر کرده اند»جلب می کنیم.

ایجاد انگیزه و آماده سازی:(اجرای نمایش- حل مسئله- بارش فکری-بحث گروهی)

معلم رو به دانش آموزان کرده و می گوید:

بچه ها، محسن،  علی و مهرداد می خواهند نمایشی با عنوان «نامه ای جادویی را برای شما اجرا کنند، خوب و با دقت به این نمایش توجه کنید و به سوالی که در آخر این نمایش از شما پرسیده خواهد شد جواب دهید.

آغاز نمایش:

پادشاه بر روی صندلی لم داده است و در حال خوردن میوه است و با وزیرش گفتگو می کند.ناگهان فردی که کاغذی در دست دارد وارد می شود و می گوید:پادشاه به سلامت باد، نامه ای از سلطان کشور همسایه رسیده که بسیار سری و محرمانه است و نامه را به پادشاه می دهد. پادشاه نامه را گرفته و آن را باز می کند و باتعجب نامه را نگاه می کند و با عصبانیت می گوید:مرا مسخره کرده اید، این کاغذ که سفید است و چیزی روی آن نگاشته نشده است ونامه را به سوی بچه ها می گیرد و می گوید: بد جوری هم بوی آبلیمو می دهد. در این هنگام وزیر خنده ای می کند و می گوید،جسارت است قربان، ولی چون نامه محرمانه است، معلوم است با شیوه ای جدید و نو مطالب را در نامه نوشته اند، بهتر است کمی فکر کنید یا از این دانشمندان حاضر در کلاس کمک بگیرید.در این هنگام معلم می گوید: بچه ها در گروه خود با مشورت کرده و بگوئید چگونه می توان کلمات نوشته شده در این نامه را تشخص نمود(بارش فکری) دانش آموزان نظرات خود را پس از مشورت بیان می کنند. سپس معلم پس از شنیدن نظرات، بر پاسخ درست تاکید کرده و از پادشاه نمایش می خواهد جسم داغی مثل اتو را روی نامه بکشد تا مطالب نوشته شده روی کاغذمشخص گردد.

روی کاغذ نوشته شده است:( تغییرات مواد)

 

-        ارائه درس جدید( همیاری-کارایی تیم-تفکر استقرایی-پرسش و پاسخ-حل مسئله)

بخش یک- آمادگی فردی فراگیران(فهرست گیری-گروه بندی تغییرات)

معلم: بچه ها من جدولی را به هر فرد می دهم که باید به صورت انفرادی آن را پس از انجام آزمایشات خواسته شده، تکمیل کنید شما باید 6 آزمایش زیر را انجام دهید(وسائل آزمایش از قبل توسط فراگیران آماده شده است.)

1- پاره کردن کاغذ

2-                       سوزاندن کاغذ

3-                      شکستن چوب

4-                       سوزندان چوب

5-                      خرد گردن قند

6-                       سوزندان قند

شما تغییرات روداده در هر آزمایش را با هم مقایسه کرده و از روی شباهتها و تفاوتها و با توجه به نکات ذکر شده در جدول آنها را به دو گروه تقسیم کنید. توجه کنید در زیر هر قسمت اگر آن خاصیت را داشته باشد علامت(+) و اگر آن خاصیت را ندارد علامت(-)قرار دهید.


نام فرد:                                      نام گروه:

 

گروه

ردیف

  خاصیت

 

عنوان

تغییر رنگ

تغییر بو

تغییر مزه

ایجاد ماده جدید

1

1

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

2

4

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

توجه: در جدول فوق دانش آموز باید به حالت انفرادی آزمایشات خواسته شده را با توجه به نکات گفته شده توسط معلم، انجام داده و نتایج را در این جدول وارد کنند و پس از انجام و تکمیل جدول 2 گروه مختلف را مشاهده خواهند کرد. در ضمن باید نکات ایمنی را به دانش آموزان هنگام استفاده از کبریت گوشزد کند.

دانش آموزان پس از دریافت فرم و جدول مشغول فعالیت شده و جدول را کامل می کنند، در این هنگام معلم با دقت در کار دانش آموزان، در صورت نیاز آنها را راهنمایی می کند.

بخش دو- کار تیمی:(بحث برای به توافق رسیدن)

معلم به فراگیران می گوید: بچه ها حالا که جدول را با انجام آزمایشات خود تکمیل کرده اید، نوبت کار گروهی است، حالا پاسخهای خود را در گروه با هم مقایسه کنید و موضوعات را در تیم های یادگیری به بحث بگذارید تا به پاسخهای مشترکی که مورد توافق همه اعضای تیم باشد برسید.

بخش سه- تفسیر جدول داده شده و پر کردن جدول توسط معلم( عنوان دهی)

معلم: بچه ها من این جدول را در اندازه ای بزرگتر روی یک مقوا رسم کرده ام و می خواهم آن را با کمک شما کامل کنم، شما جوابهای خود را با این جدول مقایسه کنید و در صورت نادرست بودن آن را اصلاح نمائید.معلم با روش پرسش و پاسخ جدول را تکمیل کرده و توضیح می دهد: همانطور که می بینید جدول

 

گروه

ردیف

        خاصیت

عنوان

تغییر رنگ

تغییر بو

تغییر مزه

ایجاد ماده جدید

1

1

پاره کردن کاغذ

-

-

-

-

2

سوزاندن کاغذ

-

-

-

-

3

شکستن چوب

-

-

-

-

2

4

سوزندان چوب

+

+

+

+

5

خرد گردن قند

+

+

+

+

6

سوزندان قند

+

+

+

+

 

 

ما  به دو گروه تقسیم شده است و دو نوع تغییر در آن مشاهده می شود، برخی تغییرات مثل پاره کردن کاغذ- شکستن چوب و خرد کردن قند تغییراتی هستند که در آنها رنگ، بو و مزه ماده حفظ می شود و ماده جدیدی ایجاد نمی شود، اما تغییرات دیگری نیز وجود دارند که در آنها رنگ، بو و مزه مواد عوض می شود و ماده جدیدی بوجود می آید. مثل سوزندان قند، سوزندان چوب و سوزندان کاغذ حالا برای هر یک از این گروهها عنوانی را پیشنهاد نمائید.((عنوان دهی))

دانش آموزان عنوانهای مختلفی را برای این گروهها ذکر می نمایند.

معلم: مواردی که شما می گوئید هر کدان می تواند عنوان خوب باشد ولی در علوم تجربی عنوان دیگری دارند:

به تغییرات نوع اول که در آنها خاصیتهای ماده عوض نمی شود، تغییرات فیزیکی می گویند.

به تغییرات نوع دوم که در آنها خاصیتهای ماده عوض می شود تغییرات شیمیایی می گویند.

 

و تعاریف فوق بر روی تخته کلاس نگاشته می شود.در ادامه معلم از دانش آموزان می خواهد در گروه خود فعالیتهای صفحه 24 کتاب درسی را انجام دهند. اکثر دانش آموزان براساس تجارب قبلی خود پاسخ این فعالیت را می دانند. هدف از طرح این فعالیت، تفهیم بهتر مطالب و نیز درگیر کردن دانش آموزان در فعالیتی است که برای آنها آشناست ولی در مورد آن دقیق نشده اند. معلم به جزئیات فعالیتها دقیق شده و در پایان می خواهد نتیجه را در یک جمله بنویسید: کپک زدن نان یک تغییر شیمیایی است.

جمع بندی و نتیجه گیری(فعالیتهای تکمیلی):

مطالب درسی یاد شده در صفحه 25 کتاب درسی به صورت خلاصه قید شده است لذا متن این صفحه توسط دانش آموزان خوانده می شود تا تاکید مجددی بر تعریف تغییرات شیمیایی و فیزیکی انجام گردد.

سپس از گروهها می خواهیم با مشارکت و همیاری مطالب آموخته شده را جمع بندی نمایند و توسط گروهها مطالبی روی تخته کلاس نوشته می شود فرضا:

-        گروه ابن سینا: تغییرات در مواد به دو صورت دیده می شود:

-        گروه زکریای رازی: در برخی تغییرات رنگ و بو و مزه عوض می شود و ماده جدیدی ایجاد می شود ولی در برخی تغییرات رنگ و بو و مزه عوض نشده و ماده جدیدی بوجوئ نمی آید.

-        گروه ابوریحان بیرونی: اگر خواص ماده عوض شود آن را تغییر شیمیایی می نامند ولی اگر خواص ماده عوض نشود به آن تغییر فیزیکی می گویند.

-        گروه خوارزمی: تغییرات مواد به دو فیزیکی و شیمیایی هستند.

ارزشیابی پایانی:

معلم سوالات زیر را در اختیار دانش آموزان قرار می دهد و از آنها می خواهد به آنها به صورت انفرادی پاسخ دهند.

1- هر یک از تغییرات زیر را در جای خود قرار دهید.

زرد شدن برگ درختان- پاک کردن سبزی- پختن تخم مرغ- ذوب یخ-خرد شدن سنگ- سرخ کردن سبزی

تغییرات شیمیایی

تغییرات فیزیکی

1

1

2

2

3

3

 

2-                       آیا با جمله زیر موافق هستید؟ پاسخ خود را با علامتX مشخص کنید.

گوشتی که فاسد شده قابل خوردن نیست؟ بلیm          خیرm

 با کامل کردن جدول دلیل پاسخ خود را توضیح دهید.

با توجه به نوع تغییر راه حلی پیشنهاد کنید که این نوع تغییر در گوشت بوجود نیاید.

نام ماده

الف) نوع تغییر

ب) نشانه های تغییر

گوشت فاسد

 

1-  

2-                        

تعیین تکلیف: (واحد کار یا پروژه)( تکلیف گروهی)

از دانش آموزان می خواهیم آزمایش زیر را به صورت گروهی انجام دهند و پس از دو هفته نتیجه را به کلاس گزارش دهند.

5 میخ به یک اندازه و یک نوع را تهیه کرده و هر یک را در مایعات زیر قرار می دهیم:

مشاهدات خود را در دفتر علوم بنویسید.

-        چه اتفاقی برای هر میخ رخ داده است؟

-        علت وقوع اتفاق چیست؟

در گزارش خود، عنوان آزمایش، فرضیه، مراحل آزمایش، ثبت نتایج و مشاهدات، نتیجه نهایی و منابعی که از آنها برای جمع آوری اطلاعات استفاده خواهید کرد را ذکر کنید.

   تکلیف فردی

معلم با ارائه برگه هایی که سوالات زیر در آنها گنجانده شده، از دانش آموزان می خواهد آن را برای جلسه آینده به صورت انفرادی انجام دهند.

1- چهار مورد از تغییراتی را که در مدرسه با آن مواجه شده اید را در جدول زیر یادداشت کنید.

 

ردیف

تغییر

تغییر فیزیکی

تغییر شیمیایی

1

 

 

 

2

 

 

 

3

 

 

 

4

 

 

 

 

2-                       طرز تهیه کوکوی سبزی را از مادرتان بپرسید و با توجه به آن جدول زیر را کامل کنید.

 

مراحل کار

نوع تغییر

1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

پایان کلاس:
معلم از دانش آموزان می خواهد دعای فرج را بخوانند و به این ترتیب پایان درس را به دانش آموزان اعلام می کنند.

فعالیتهای دانش آموزان براساس تئوری هفت هوش پرفسور گاردنر:

-        هوش لفظی-زبانی:

1- خواندن مطالب و متن کتاب علوم

2-                       گفتگو در گروه و بحث و تبادل نظر در گروه

3-شرکت در پرسش و پاسخ

-        هوش منطقی – ریاضی

1- توانایی در انجام فعالیتهای داده شده با نظم منطقی

2-                       توانایی در کامل کردن منطقی جدول داده شده به دانش آموز

3-                      یافتن پاسخ منطقی برای سوال مطرح شده برای نمایش اجرا شده در کلاس

4-                       دقت در کامل کردن سوالات داده شده

5-                      درک ارتباط بین مفاهیم قبل و بعد و ترتیب قرار گرفتن آنها توسط دانش آموز

-        هوش بصری- فضایی

1- دیدن تصاویر کتاب

2-                       دیدن نمایش

3-                      رویت جدول داده شده

4-                       مجسم سازی مفاهیم

5-                      طراحی صحنه نمایش

6-                       دیدن مراحل آزمایش

-        هوش موسیقیایی

1- تغییر تن صدا به هنگام تدریس

2-                       ایجاد فضایی شاد و دلنشین برای دانش آموزان

 

-        هوش بدنی – حرکتی

1- حرکات و جنبش دانش آموزان در جریان فعالیتها

2-                       اجرای آزمایشها

3-                      نوشتن و کامل کردن جدول مربوطه

 

-        هوش برون فردی

1- روش مشارکتی در فرآیند یاددهی  یادگیری

2-                       تفکر جمعی و مشورتهای گروهی

3-                      پاسخ گروهی دانش آموزان به سوال معلم

4-                       مطرح نمودن پیشنهادات

5-                      بحث و گفتگو در مورد مباحث مطرح شده

-        هوش درون فردی

1- فکر کردن در مورد خواص فیزیکی و شیمیایی

2-                       فکر کردن در مورد مضرات تغییر شیمیایی

3-                      فکر کردن به سوالات معلم و پاسخ دادن به سوالات

4-                       بیان احساسات در مورد نمایش اجرا شده

5-                      درک مفهوم تغییرات فیزیکی و شیمیایی

 

-        مبانی علمی و نظری

در این طراحی از نظریه ساختن گرایی استفاده شده است. در این روش معلم به دانش آموزان اجازه تفکر در مورد موضوعات را می دهد و اجازه می دهد پاسخهای خود را بازسازی نمایند. فراگیران بین خود بحث می کنند و راه حل تجربی خود را پیشنهاد می دهند. در این شیوه از ایده ها و نظرات دانش آموزان استفاده می شود و معلم ساختارگرا به طور مستند به تشخیص دادن ، بحث و بررسی و محک زدن ایده های دانش آموزان در هنگام راهبری آنهادر جهت یادگیری و هدایت دانش آموزان به سمت فهم مطالب علمی جدید می پردازد.

الگوهاو روشهای به کار رفته در طراحی و دلائل به کار رفته در آنها:

1- الگوی همیاری(کارایی تیم):

دو فرضیه اساس کارایی تیم را می سازد. اول اینکه نتیجه دو فکر یا بیشتر از یک فکر بهتر و موثر تر است. هر شخص می تواند آنچه را می داند برای دیگران توضیح دهد و همه می توانند از یکدیگر فراگیرند.

دوم آنکه برای فراگیران، شرکت فعال در یادگیری با همیاری در دانش آموزان ایجاد انگیزه می کند و انگیزه بر یادگیری اثر مثبت دارد سایر فواید همیاری عبارتند از:

شراکت در رهبری - مسیولیت مشترک-حمایت و اعتماد دو جانبه- همه اعضای تیم فکر کرده و کار انجام می دهند- تیم تصمیم گیری می کند و هدف و سبک کار خود را تنظیم می کند- اعضای تیم به یکدیگر مهارتهای بهتری را می آموزند- اعضا یا هیجان جمعی برای رسیدن به هدف جمعی کوشش می کنند.

 

2-                       تفکراستقرایی:
این الگو سبب می شود دانش آموزان  اطلاعات را جمع آوری و آنها را بررسی کنند . در این الگو دانش آموزان اطلاعات را به مفهوم تبدیل می کنند و یاد میگیرند که مفاهیم را مورد دستکاری و دستورزی قرار دهند . استفاده منظم از الگو استقرایی، به توانایی دانش آموزان برای مفهوم سازی می افزاید و بر گسترش دامنه نگاه و جشم انداز آنها برای بررسی و جمع آوری اطلاعات اثر مثبت می گذارد. اساس این فرآیند بر جمع ۀوری و بررسی دقیق و جدا کردن اطلاعات مربوط از اطلاعات غیر ضروری،ُ ساختن مفاهیم، فرضیه سازی، راه حل آفرینی برای حل مسائل و تبدیل دانش آموزان به مهارت است.

  الگوی تدریس استقرایی دارای 4 مراحله است که عبارتند از:

1- جمع آوری و ارائه اطلاعات یا داده های مربوط به موضوع یا مسئله

2-                       بررسی و قرار دادن اطلاعات در طبقه ها. اطلاعاتی که در هر طبقه داده می شود، باید با سایر اطلاعات آن طبقه همخوانی و دارای نقاط اشتراک باشند.

3-                      یادآوری طبقه ها و نامگذاری هر طبقه

4-                       تبدیل طبقه های اطلاعاتی به فرضیه ها یا مهارتها

3-                      روش حل مسئله:

حل مسئه فرآیندی است که به صورت هدف دار فرگیر را به یک راه حل می رساند.

جهت رسیدن به را حل ، تجربه، دانش و مهارت قبلی به صورت پیش نیاز مورد توجه است. در این روش :

-        هدف در دل مسئله نهفته است

-        ایجاد انگیزه درونی در فراگیران، زیرا آنها برای یافتن پاسخ تلاش می کنند.

-        ایجاد تفکر با دوام تا اینکه جواب مسئله را پیدا کند.

-        اهداف دانش آموزان ( دانش – مهارت – نگرش) در دل مسئله است.

-        حل مساله در ایجاد مهارتهای مختلف در دانش آموزان بسیار موثر است.

-        یادگیری از طریق حل مساله پایدار است

-        حل مساله با ایجاد تفکر خلاق که همان جرقه های ذهن است، همراه می باشد.

-        حل مساله با ایجاد تفکر نقاد همراه است، دانش آموزان هیج جیز را بدون دلیل رد نمی کنند و بدون دلیل هم قبول نمی کنند.

-        در روش حل مساله، روحیه همکاری و یادگیری مشارکتی به کار گرفته می شود

4-                       روش پرسش و پاسخ:

پرسش و پاسخ روشی است که معلم بوسیله آن شاگرد را به تفکر درباره مفهومی جدید یا بیان مطلبی تشویق می کند.

در این روش شاگرد تلاش میکند، با کوششهای ضمنی و از راه پرسش های متوالی معلم، قدم به قدم هدایت شده و جواب درست را کشف کند. در این روش معلم هنگام جلب توجه شاگرد به مطالب یا درس جدید یا تدریس آن، مستقیما به بیان مطالب نمی پردازد، بلکه با طرح سوالهای برنامه ریزی شده،فعالیتهای ذهنی شاگردان را در مسیر مطالب و مفاهیمی جدید قرار داده، آن را هدایت می کند تا خودشان به کشف مفاهیم جدید توفیق یابندهدف از روش پرسش و پاسخ، تشخیص و تحریک تفکر، توانایی ها و علایق، تقویت قدرت استدلال، سنجش و قضاوت ، استفاده از تجارب و دانسته های گذشته و ایجاد اعتماد به نفس در شاگرد است.

 

5-                      اجرای نمایش:

از این روش برای تجسم عینی موضوعات و ایجاد انگیزه برای آغاز درس استفاده شده است.در اینجا معلم،بنا به موقعیت، هدف و موضوع مورد نظر ، از اجرای نمایش به عنوان یک روش استفاده کرده است. از ویژگیهای روش اجرای نقش، این است که شاگردان با عملیات نمایشی و لیفاگران نقش ارتباط عاطفی برقرار می کنند و با هیجان مراحل نمایش را می بینند و خود را در صحنه ایجاد می کنند، چون تمرکز حواس ارتباط عاطفی در این روش زیاد است، یادگیری بهتر و موثرتر انجام می گردد.

6-                       واحد کار (پروژه علمی):

واحد کار فعالیتی است که از نظر آموزشی و پرورشی دارای ارزش و متوجه هدف معینی است.هدف انجام واحد کار کشف کردن است.

واحد کار مستلزم بررسی ، جمع آوری اطلاعات و یافتن راه حل مطالعه و انجام کار عملی است و اغلب در خارج از مدرسه صئرت می گیرد. در جریان انجام واحد کار روال کار معمول و تصنعی کلاس از میان برداشته می شود. معلم و دانش آموزان با هم همکاری می کنند، کار فردی و گروهی جای فعالیتهای کلاس را می گیرد.گلاس به صورت کارگاه در می آید و محدودیت زمانی برداشته می شود. واحد کار موجب توسعه علایق شخصی دانش آموزان می گردد.

پروژه علمی ارائه یک آزمایش، یک نمایش، یک تحقیق، جمع آوری اقلام علمی یا نمایش دستگاههای علمی است. پروژه کوشش علمی دانش آموزان را در حیطه مورد علاقه خودش نشان میدهد. پروژه روشی به دانش آموزان نشان میدهد تا وی بتواند حاصل آن تحقیقات را نشان دهد. این روش ویژه، کنجکاوی دانش آموزان را درباره جهان پیرامونش ارضا می کند. پرسش هایی مطرح می کند که دانش  ناچار است پاسخ هایی برای آن پیدا کند.

با انجام یک پروه علمی دانش آموز از اینکه  کار دانشمند را انجام دهد احساس رضایت می کند



  • سه ساله
  • فروش بک لینک انبوه